Auteur: Mark-Jan Zwart

Een eeuw van herinnering aan de toekomst

Geschiedenis Een reactie plaatsen

Rijen grijze prevelende gezichten, maskers van angst,
Ze verlaten hun loopgraven, klimmen omhoog,
De tijd tikt wezenloos vlijtig aan de polsen,
De hoop, met afgewende blikken, met grijpende vuisten,
Spartelt in de modder. O, Jezus, laat dit ophouden!

Met deze woorden eindigde Siegfried Sassoon zijn gedicht Attack. Hij schreef het in 1917 toen hij in een hospitaal herstelde van de verwondingen die hij had opgelopen aan het front in de Eerste Wereldoorlog. De wezenloze waanzin en in modder gedompelde destructie die hij daar had gezien, dreven hem tot zijn wanhopige gebed. Sassoon was een van de vele Britse soldaten die hun trauma’s van zich af schreven in indringende gedichten. Het zou de Eerste Wereldoorlog de bijnaam The Literary War geven. Vandaag is het precies honderd jaar geleden dat deze oeroorlog van de twintigste eeuw eindigde. Lees verder →

Ook wie niet hoort, voelt taal

Taal Bekijk alle 2 reacties

Afgelopen vrijdag pleitte professor Onno Crasborn, hoogleraar aan de Radboud Universiteit, voor een breder gebruik van gebarentaal in de samenleving. In de vooraankondiging van zijn oratie, die hij natuurlijk in gebarentaal hield, wees hij erop dat niet alleen doven en slechthorenden erbij gebaat zijn als meer mensen gebarentaal gebruiken, maar ook bijvoorbeeld autistische kinderen of kinderen met het syndroom van Down. Professor Crasborn voegde zelf de daad bij het woord en lanceerde de actie gebarentaal in elke klas en riep de stichting Groots Gebaar in het leven. Lees verder →

Rivier van leven

Leven Een reactie plaatsen

Ieder jaar trekken wij vanuit onze woonplaats een iets langere straal Europa in en plaatsen op de kaart een stip, waar wij onze vakantie willen doorbrengen. Zo belandden wij dit jaar in Kroatië. Niet aan de toeristische kust, maar in een prachtig dorpje in het binnenland op de grens tussen Kroatië en Slovenië. De tuin van ons vakantiehuis grenst aan de idyllische rivier Kupa, die vijfenzeventig kilometer verderop in het Gorskigebergte ontspringt en na driehonderd kilometer in de Sava stroomt en via de Donau uiteindelijk in de Zwarte Zee uitmondt. De Kupa vormt nu de natuurlijke grens tussen Slovenië en Kroatië. In het verleden scheidde de rivier het westerse Habsburgse Rijk en het oosterse Osmaanse Rijk. De rivier in onze achtertuin symboliseert zo een belangrijke scheur in de wereldgeschiedenis. Wie profetisch kijkt, ziet het ene ijzeren been van Nebukadnezars beeld op de linker en het andere op de rechter oever van de rivier staan. Lees verder →

Christus in de diepvries

Coeliakie Een reactie plaatsen

Toen onze jongste dochter één jaar was, hield haar lichaam ermee op. Zij kon het voedsel niet binnenhouden, haar buik zwol op en alle energie stroomde uit haar weg. Op een dag kwam ik thuis uit mijn werk en vanuit de tuin zag ik haar in de box liggen. Roerloos en wit. Toen ik dichterbij kwam, begonnen haar ogen te stralen met de levendigheid die haar eigen is. De rest van haar lichaam bleef echter doodstil liggen. Wij besloten die avond nog terug te gaan naar de huisarts die ons eerste bezoek niet erg serieus had genomen. De volgende dag werd onze dochter opgenomen in het ziekenhuis, waar zij twee weken aan de sondevoeding heeft gelegen. Lees verder →

Dodenherdenking – Stil worden door te luisteren

Geschiedenis Een reactie plaatsen

Stil zijn tijdens dodenherdenking. Ik vind het lastig. Natuurlijk, die twee minuten zwijgen gaat nog wel, maar werkelijk stil worden en herdenken, lukt mij slechts zelden. Om dat te kunnen, moet ik mijn gedachten laten gijzelen door iets wat het alledaagse overstijgt. Iets groters, iets ingrijpenders. Dat sta ik maar zelden toe. Om dit toch te leren, proberen wij onze kinderen ieder jaar rond deze datum mee te nemen naar een van de overblijfselen van de Tweede Wereldoorlog. Dit jaar bezochten wij Polizeiliches Durchgangslager Amersfoort. Een bijna vergeten gevangenenkamp midden in Nederland, waar de nazi’s vanwege de verscholen ligging in de bossen onbespied hun onmenselijke gang konden gaan. Wat is overgebleven, zijn slechts enkele stille getuigen, die alleen beginnen te spreken als je stil blijft staan. Lees verder →

Praat over het kwaad op straat

Samenleving Een reactie plaatsen

Een uniek gesprek tussen kerk, overheid en samenleving in de Alphense Adventskerk

Praten over het kwaad is nodig en juist de kerk kan in dit gesprek een belangrijk geluid laten horen. De kerk neemt het kwaad namelijk bloedserieus en gelooft ook in het einde ervan. Waarom zou zij anders over twee weken nog Pasen vieren? Dit was de conclusie van de lezing die terrorismedeskundige Beatrice de Graaf maandagavond gaf in de Alphense Adventskerk. Drie dominees hadden de handen ineengeslagen en De Graaf uitgenodigd voor een lezing over het thema verlangen naar veiligheid in een tijd van radicalisering. Ook burgemeester Liesbeth Spies was uitgenodigd om hierover haar licht te laten schijnen op de Alphense situatie. Het was uniek dat kerk, overheid en samenleving vertegenwoordigd waren om over zo’n actueel thema met elkaar het gesprek aan te gaan. Lees verder →

Vaders in de collegebanken

Onderwijs Een reactie plaatsen

Regelmatig droom ik dat ik weer op de middelbare school zit. Hoewel ik inmiddels volwassen ben en zelfs al kinderen heb, moet ik toch opnieuw alle lessen volgen en ook eindexamen doen. Het lukt mij maar niet om de docenten ervan te overtuigen dat ik dit al een keer heb gedaan en zelfs al mijn diploma heb behaald. Ze blijven onverbiddelijk. Ik moet het echt nog een keer doen. Telkens schrik ik gefrustreerd wakker. Lees verder →

Het paradijs achter privacy

Onderwijs Een reactie plaatsen

Wie heeft vroeger nooit geprobeerd het handgeschreven rapport van de meester of juffrouw aan te passen? Wie is er niet in de weer geweest met Tipp-ex of heeft weleens oude rapporten verknipt om met veel gepriegel en zo weinig mogelijk lijm een nieuw rapport in elkaar te knutselen in de hoop dat de kniplijnen niet zichtbaar zouden zijn onder het kopieerapparaat?

Deze tijden zijn sinds het bestaan van digitale leerlingvolgsystemen voorgoed voorbij. Cijfers worden genadeloos geregistreerd en zijn onmiddellijk open en bloot zichtbaar voor ouders. Gemiddelden die de rapportcijfers zullen vormen, worden automatisch berekend en liggen onherroepelijk vast. Afwezigheid, zogenaamde ziekmeldingen, te laat komen – het wordt allemaal meteen gemeld via een pushbericht op de telefoon van de ouders. Waar je vroeger nog snel naar huis kon sprinten om een telefoontje van school of een brief op de mat voor te zijn, kun je jezelf tegenwoordig de moeite besparen. Niemand is opgewassen tegen de snelheid van het digitale tijdperk. Lees verder →

Een kleine ode aan Petra

Muziek Een reactie plaatsen

Over muziek moet je eigenlijk niet schrijven. Muziek moet galmen door een concertzaal tijdens een adembenemend optreden of gewoon door je woonkamer op een vrije zaterdagmorgen. Muziek moet kraken uit de speakers van een autoradio die je vergezelt op een eindeloos deinende snelweg of door kleine oordopjes geperst worden tijdens een lange fietstocht, terwijl de nummers onvergetelijke verbindingen maken met het landschap om je heen. Geschreven woorden kunnen deze ervaringen nauwelijks in woorden vangen. Daarom probeer ik dat ook zelden.

Toen mijn zonen mij onlangs kwamen vragen om meer van ‘die muziek’, nadat ik op zo’n vrije zaterdagmorgen een oude cd van de Amerikaanse rockband Petra had opgezet, wist ik dat ik over hun muziek toch eens wat moest opschrijven. Petra is namelijk meer dan alleen maar muziek. Lees verder →

Open dag

Onderwijs Een reactie plaatsen

Nog nooit heb ik mijn collega Jannie zien huilen maar vandaag doet zij dat wel.
‘Al jaren bak ik poffertjes op de open dag,’ snottert ze tegen mij. ‘De kinderen vinden het fantastisch en nu hoeft het opeens niet meer? Stelletje oelewappers.’
Met een driftige armbeweging richting de directiekamer beent Jannie weg. Opgelucht kijk ik haar na. Gelukkig heeft zij mij niets gevraagd. Anders had ik eerlijk moeten zeggen dat ik haar stinkende kraam met die treurige, gekleurde vlaggetjes en haar afgemeten portie van zes poffertjes ‘met niet te veel suiker’ ook spuugzat was. Jannie was de verpersoonlijking van de meest verschrikkelijke dag van het schooljaar: de open dag. Ik bezocht nog liever een kunstexpositie van de hervormde vrouwenvereniging dan dat ik op die dag één stap binnen de school zette. Lees verder →