Woordenboeken en atlassen hebben mij al van jongs af aan gefascineerd. Ze stillen mijn honger om grip te krijgen op de wereld om ons heen. In zekere zin proberen woordenboeken en atlassen namelijk de wereld in haar compleetheid te beschrijven, zowel die van de geest als die van de aarde. Toen ik als kleine jongen eens een beduimeld woordenboek vond op zolder, wilde ik dat dan ook dolgraag hebben. Mijn vader vond het goed. Toen ik echter ontdekte dat er ook vieze woorden in stonden zoals pikhaak en pikdonker en ik dit besmuikt aan mijn broer en zus vertelde, moest ik het woordenboek gelijk weer inleveren. Mijn atlas mocht ik houden.
Lees verderTaal
Jezus’ opstanding grammaticaal bezien
Dit weekend vieren wij dat Jezus is opgestaan uit de dood. Dat is toch wel het allermooiste feest van het jaar. Ieder van ons zal vroeg of laat dit leven moeten verlaten, maar door wat Jezus heeft gedaan mogen wij weten dat voorbij de deur van de dood leven wacht voor wie in Hem gelooft.
Omdat het ook een lekker lang vrij weekend is, ben ik druk bezig met het onderwerp waarmee ik volgend jaar mijn studie theologie aan de Evangelische Theologische Faculteit Leuven hoop af te ronden. Ik onderzoek de werking van het Griekse werkwoord in de brief van Paulus aan de Efeziërs. Als kleine pauzeoefening wil ik eens kijken naar een werkwoordsvorm die mijn naamgenoot, de evangelist Markus, gebruikt om Jezus’ opstanding uit de dood aan te duiden.
Lees verderDurf buiten de oevers te treden
De Nederlandse taal is als een rivier. Haar bedding is in de loop van de eeuwen uitgesleten, maar haar loop blijkt soms verrassend weerbarstig te zijn. Menig taalpurist houdt het water van het Nederlands nauwlettend in de gaten en slaat alarm zodra het buiten haar oevers treedt. Sommige taalgebruikers schrikken van zo’n correctie en voegen zich beschaamd weer bij de hoofdstroom, andere trekken zich er niets van aan en slijten met hun eigenzinnige taalgebruik soms zelfs een hele nieuwe rivierarm uit in het landschap. Veel taalpuristen blijven met hun correctie echter hangen op het niveau van de regel (zeg maar de stoffige bedding van de rivier), terwijl juist het niveau van de betekenis (de bruisende loop van het water) veel interessanter is.
Lees verderOok wie niet hoort, voelt taal
Afgelopen vrijdag pleitte professor Onno Crasborn, hoogleraar aan de Radboud Universiteit, voor een breder gebruik van gebarentaal in de samenleving. In de vooraankondiging van zijn oratie, die hij natuurlijk in gebarentaal hield, wees hij erop dat niet alleen doven en slechthorenden erbij gebaat zijn als meer mensen gebarentaal gebruiken, maar ook bijvoorbeeld autistische kinderen of kinderen met het syndroom van Down. Professor Crasborn voegde zelf de daad bij het woord en lanceerde de actie gebarentaal in elke klas en riep de stichting Groots Gebaar in het leven. Lees verder
Taal als intimiteit met God
Onlangs is in onze familie het drieëntwintigste kleinkind geboren. Gisteren stonden wij over het piepkleine meisje gebogen en ik realiseerde me dat wij naar een onwaarschijnlijk taalwonder keken. Zelf hebben wij vijf kinderen gekregen. De oudste is inmiddels veertien jaar en de jongste is al bijna door de laatste taalverwervingsfase heen, die rond het negende jaar eindigt. In de tussenliggende jaren hebben zich bij ons dus ook vijf gigantische taalwonderen voltrokken, maar ik ben mij daar nooit goed bewust van geweest.
Nu ik wat meer kennis heb van de taalverwerving kijk ik met andere ogen naar mijn kleine nichtje. In haar eerste zes maanden zal zij in staat zijn om op spraakcontrasten uit alle mogelijke talen te reageren. In de tweede helft van haar eerste levensjaar zal zij vertrouwd raken met de spraakklanken uit haar eigen taal (of eigenlijk die van haar vader en moeder) en hier een voorkeur voor ontwikkelen. Haar enorme vermogen om iedere willekeurige taal te leren, zal hierdoor weliswaar afnemen, maar daarvoor in de plaats zal zij in haar tweede levensjaar een explosieve groei in woordkennis doormaken. Per dag zal zij zes tot tien nieuwe woorden leren en onthouden. Probeer dat nu nog maar eens na te doen bij het leren van een nieuwe, vreemde taal! Lees verder