Stil zijn tijdens dodenherdenking. Ik vind het lastig. Natuurlijk, die twee minuten zwijgen gaat nog wel, maar werkelijk stil worden en herdenken, lukt mij slechts zelden. Om dat te kunnen, moet ik mijn gedachten laten gijzelen door iets wat het alledaagse overstijgt. Iets groters, iets ingrijpenders. Dat sta ik maar zelden toe. Om dit toch te leren, proberen wij onze kinderen ieder jaar rond deze datum mee te nemen naar een van de overblijfselen van de Tweede Wereldoorlog. Dit jaar bezochten wij Polizeiliches Durchgangslager Amersfoort. Een bijna vergeten gevangenenkamp midden in Nederland, waar de nazi’s vanwege de verscholen ligging in de bossen onbespied hun onmenselijke gang konden gaan. Wat is overgebleven, zijn slechts enkele stille getuigen, die alleen beginnen te spreken als je stil blijft staan. Lees verder
Geschiedenis
Wer ist er?
Deze week zag ik Er ist wieder da, een spraakmakende film die bij het verschijnen in 2015 veel stof deed opwaaien. Een komische film over Adolf Hitler die er plotseling gewoon weer is. Mag dat wel? Dat het een Duitse film is, maakt het misschien wel ingewikkelder maar ook interessanter. Zou Er is wieder da een poging zijn van de Duitse filmmaker David Wnendt (en eerder al van de Duitse schrijver Timur Vemes die het boek schreef waarop de film is gebaseerd) om in het reine te komen met het Duitse verleden? Dit vroeg ik mij van tevoren af. De film blijkt echter veel meer te zijn dan dat.
Overblijfselen van een verloren gemeenschap
Ieder jaar lees ik met de derde klas ‘Ik overleefde Auschwitz’ van de Hongaarse Jood Ferenc Göndör. Als afsluiting daarvan wil ik morgen een ronde lopen door mijn woonplaats Alphen aan den Rijn. We gaan dan langs de overblijfselen van de verloren Joodse gemeenschap. Lees verder
De stilte verbeteren
Sommige verhalen sluit ik af met een onbedaarlijke huilbui. Dat overkwam mij onlangs weer nadat ik de film God on trial had gezien. Het verhaal vertelt hoe een groep Joodse gevangenen op een nacht in Auschwitz een rechtzaak voeren met God als de beklaagde. De stemming is wanhopig, de bedruktheid loodzwaar en de sfeer gitszwart. De helft van de mannen is namelijk zojuist geselecteerd om de volgende dag vergast te worden.
De film is gebaseerd op het fictieve verhaal van Elie Wiesel die de rechtzaak plaatst tegen de achtergrond van één van de beruchte Oost-Europese pogroms in de zeventiende eeuw. De filmmakers hebben het verhaal teruggebracht naar de achtergrond waar Elie Wiesel ongetwijfeld aan gedacht moet hebben. Elie Wiesel is namelijk een overlevende van Auschwitz. Lees verder
Hoe archeologie mij naar de lucht doet kijken
Gouden ring Amenhotep II
Een paar jaar geleden bezocht ik het Rijkmuseum van Oudheden. Ik was toen net bezig geweest met het Bijbelboek Exodus en de vraag onder welke farao de Here God het volk Israël uit Egypte heeft geleid. Het zou kunnen dat dit onder farao Amenhotep II is geweest. Toen ik in het museum een ring van deze farao zag, moest ik een gevoel van enthousiasme onderdrukken. Wat een opwindende gedachte dat deze ring van meer dan 3400 jaar oud stamt uit de tijd van Mozes. Misschien had de farao deze ring wel om zijn vinger toen hij Mozes en Aäron aan het hof ontving. Lees verder
Leren Leven 