Er is een oud verhaal dat vertelt hoe de Romeinen de Etruskische stad Falerii belegerden. De kinderen van de vooraanstaande Faleriërs kregen in die dagen les van de beste schoolmeester van de stad. Hij gaf zijn lessen graag buiten de stadsmuren en ook tijdens de belegering ging hij hier gewoon mee door. Op een dag bracht de schoolmeester zijn leerlingen tot aan de voorpost van het Romeinse leger. Hij leidde hen naar het hoofdkwartier van de Romeinse generaal Camillus en leverde de kinderen aan hem uit. ‘De ouders van deze jongens zijn de leiders van Falerii. Deze stad is van u.’ De Romeinse generaal Camillus werd echter woedend vanwege dit onfatsoenlijke gedrag. ‘Wij vechten tegen volwassenen, niet tegen kinderen.’ Hij liet de schoolmeester uitkleden en gaf de jongens stokken om hem de hele weg terug naar de stad stokslagen te geven. Toen de inwoners van Falerii hoorden hoe de Romeinen hadden gehandeld, raakten zij diep onder de indruk. Zij gaven zij zich hierop vrijwillig aan hen over.

Dit verhaal illustreert een diepe menselijke waarde die al in de antieke oudheid verankerd was. Niemand beschikt zomaar over andermans kinderen. Nooit. Er is een nog ouder verhaal dat vertelt hoe ongeveer zeshonderd jaar voordat de Romeinen Falerii innamen, de hoofdman David met zijn troepen rondtrok in het zuiden van Israël. Toen David op een dag terugkeerde bij Siklag, de stad die zijn uitvalsbasis was geworden, ontdekte hij dat de vijandige Amalekieten de stad hadden verwoest en alle vrouwen en kinderen hadden meegevoerd. De stemming onder de mannen raakte verbitterd, maar David ging bij God te rade. ‘Achtervolg je vijanden. Je zult hen inhalen en de vrouwen en kinderen bevrijden,’ antwoordde God. Hierop zette David met zijn mannen de achtervolging in en hij versloeg de Amalekieten. Niets van de buit ontbrak. Alle kinderen waren er nog en David voerde hen allemaal terug. Niemand beschikt zomaar over andermans kinderen. Nooit.

Hoewel deze waarde al sinds mensenheugenis aan onze samenleving ten grondslag ligt, wordt hierop in ons verondersteld beschaafde land op grove wijze inbreuk gemaakt. Wie verhalen hoort van ouders die in aanraking zijn gekomen met het jeugdrecht of met de jeugdzorg, kan deze vaak nauwelijks geloven. Het is onvoorstelbaar hoe kinderrechters beschikken over andermans kinderen zonder zich grondig te hebben verdiept in de ware toedracht, zonder aan waarheidsvinding te doen, zonder hierover verantwoording af te leggen en zonder het recht van ouders in acht te nemen. Wie in de Nederlandse jeugdrechtspraak verzeild raakt, ouder of kind, verdwaalt in een kafkaiaans labyrint.

Deze kwalijke praktijk, die zelfs door de wrede Romeinen werd veracht en al door moedige Israëlitische strijders werd bestreden, beperkt zich niet tot het jeugdrecht. Ook jeugdzorg matigt zich het recht aan om te beschikken over andermans kinderen zonder hun welzijn te garanderen. Onder het mom van veilig thuis worden veel kinderen op plaatsen ondergebracht die vele malen onveiliger zijn. Aangezien jeugdzorg zich hierbij niet laat leiden door de waarheid, zoals blijkt uit de gebrekkige jeugdrechtspraak, zullen wij ons bezorgd moeten afvragen welke motieven dan wel aan hun interventies ten grondslag liggen. Wie onzorgvuldig over andermans kinderen beschikt, verdient niet anders dan net als de schoolmeester van Falerii door diezelfde kinderen met stokken teruggeslagen te worden naar de ouders.

Eens bezocht ik in de vroege ochtend een gebedsbijeenkomst. Onder het kleine groepje gelovigen dat bij elkaar was gekomen, bevond zich ook een oude vrouw die ik nog niet kende. Toen zij begon te bidden, werd ik geraakt door de kracht in haar stem. In haar gebed herinnerde zij God aan de geschiedenis van Siklag: ‘David haalde alle kinderen terug, Heer, alle kinderen.’ Later hoorde ik hoe deze vrouw lang geleden op tragische wijze zelf haar zestienjarige dochter heeft verloren. Ik moest huilen toen ik haar verhaal thuis aan mijn vrouw vertelde. Er zijn nog zoveel kinderen die teruggebracht moeten worden naar hun ouders. Onze samenleving roept om mensen als Camillus die kunnen inschatten welke rechters of jeugdzorgmedewerkers nooit meer over andermans kinderen mogen beschikken en om helden als David die erop uitgaan om de geroofde kinderen eigenhandig terug te halen.